เถาเอ็นอ่อน

• เถาเอ็นอ่อนเป็นพืชสมุนไพรพื้นเมืองของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พบกระจายพันธุ์ในประเทศไทย ลาว กัมพูชา และเวียดนาม ในประเทศไทยพบได้ทุกภาค โดยเฉพาะบริเวณป่าเบญจพรรณ ป่าดิบแล้ง และพื้นที่รกร้างทั่วไป
• พืชชนิดนี้เจริญเติบโตได้ดีในพื้นที่ที่มีแสงแดดปานกลางถึงมาก สามารถเลื้อยพันต้นไม้ยืนหรือรั้วได้ดี พบได้ทั้งในธรรมชาติและสวนสมุนไพรของชุมชน ในตำบลชากไทย อำเภอเขาคิชฌกูฏ จังหวัดจันทบุรี มีการปลูกไว้เพื่อใช้เป็นสมุนไพรประจำครัวเรือนและแหล่งเรียนรู้ด้านภูมิปัญญาท้องถิ่น

• เถาเอ็นอ่อนเป็นไม้เถาเลื้อยเนื้อแข็ง อายุหลายปี มีเถากลมสีเขียวถึงสีน้ำตาลอ่อน เมื่อแก่จะมีเนื้อเหนียวและยืดหยุ่นคล้ายเส้นเอ็น จึงเป็นที่มาของชื่อ “เถาเอ็นอ่อน”
• ใบเดี่ยว ออกตรงข้าม รูปวงรีถึงรูปไข่ ปลายแหลม ผิวมัน สีเขียวเข้ม
• ดอกออกเป็นช่อขนาดเล็กตามซอกใบ สีขาวอมเหลืองหรือสีเขียวอ่อน
• ผลเป็นฝักยาว ภายในมีเมล็ดจำนวนมาก แต่ละเมล็ดมีขนสีขาวช่วยในการกระจายพันธุ์

• ใช้เป็นสมุนไพรพื้นบ้านรักษาอาการปวดเมื่อย
• ใช้ในตำรับยาลูกกลอนและยาต้ม
• ปลูกเป็นพืชสมุนไพรประจำบ้าน
• ใช้เป็นเครื่องปรุงยาในตำรับชุมชน
• ใช้เป็นส่วนประกอบในผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อสุขภาพ

• บรรเทาอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ
• ลดอาการปวดข้อและข้อเสื่อม
• บรรเทาอาการปวดหลัง ปวดเอว
• ช่วยให้เส้นเอ็นยืดหยุ่น
• ลดอาการตึงของกล้ามเนื้อ
• บำรุงกระดูกและข้อ
• ฟื้นฟูร่างกายหลังทำงานหนัก
• เป็นส่วนประกอบสำคัญของตำรับ “ตรีผลา”

ชาวบ้านในตำบลชากไทยนิยมใช้เถาเอ็นอ่อนเป็นสมุนไพรประจำบ้านสำหรับบรรเทาอาการปวดเมื่อยจากการทำสวนผลไม้และงานเกษตรกรรม โดยนำมาต้มเคี่ยวดื่ม หรือใช้ร่วมกับสมุนไพรอื่น เช่น เถาวัลย์เปรียง และไพล ในตำรับยาพื้นบ้านเพื่อดูแลสุขภาพกล้ามเนื้อและข้อต่อ ภูมิปัญญาดังกล่าวได้รับการถ่ายทอดจากคนรุ่นสู่รุ่นและยังคงได้รับความนิยมในชุมชน

• Alkaloids
• Flavonoids
• Phenolic Compounds
• Antioxidants

มีฤทธิ์ต้านการอักเสบ ช่วยต้านอนุมูลอิสระ และส่งเสริมการทำงานของระบบกล้ามเนื้อและข้อต่อ

เถาเอ็นอ่อนเป็นสมุนไพรที่ได้รับการบรรจุอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพรหลายตำรับ โดยเฉพาะตำรับสำหรับบรรเทาอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อและข้อ มีบทบาทสำคัญในศาสตร์การแพทย์แผนไทยและภูมิปัญญาพื้นบ้านของชุมชนทั่วประเทศไทย