สาบเสือ

• สาบเสือเป็นพืชพื้นเมืองของทวีปอเมริกากลางและอเมริกาใต้ แต่ได้แพร่กระจายเข้าสู่เขตร้อนทั่วโลก รวมทั้งประเทศไทย จนกลายเป็นพืชที่พบได้ทั่วไปในทุกภูมิภาค
• สามารถเจริญเติบโตได้ดีในพื้นที่โล่งที่มีแสงแดดจัด พบมากตามริมถนน พื้นที่รกร้าง สวนผลไม้ พื้นที่เกษตรกรรม และชายป่า ในตำบลชากไทย อำเภอเขาคิชฌกูฏ จังหวัดจันทบุรี มักพบขึ้นเองตามริมเขา หรือบริเวณสวนผลไม้และพุ่มของป่า
• สาบเสือเป็นพืชที่เติบโตเร็ว ทนแล้ง และสามารถขยายพันธุ์ได้ดีด้วยเมล็ดที่ปลิวไปตามลม

• สาบเสือเป็นไม้พุ่มอายุหลายปี สูงประมาณ 1–3 เมตร แตกกิ่งก้านจำนวนมาก
• ลำต้นตั้งตรง มีขนอ่อนปกคลุม
• ใบเป็นใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม รูปสามเหลี่ยมหรือรูปไข่ ปลายใบแหลม ขอบใบหยัก เมื่อขยี้ใบจะมีกลิ่นฉุนเฉพาะตัวคล้ายกลิ่นสาบสัตว์ ซึ่งเป็นที่มาของชื่อ “สาบเสือ”
• ดอกออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง สีขาวหรือม่วงอ่อน ดอกขนาดเล็กจำนวนมากรวมกันเป็นกระจุก
• ผลเป็นผลแห้งขนาดเล็ก มีขนสีขาวช่วยให้ปลิวไปตามลมเพื่อการกระจายพันธุ์

• ใช้เป็นสมุนไพรห้ามเลือด
• ใช้รักษาแผลสดและแผลถลอก
• ใช้เป็นพืชคลุมดินในบางพื้นที่
• ใช้เป็นแหล่งอาหารของผึ้งและแมลงผสมเกสร

ชาวบ้านในตำบลชากไทย รู้จักสาบเสือเป็นอย่างดีในฐานะ “ยาห้ามเลือดประจำบ้าน” โดยเฉพาะเมื่อเกิดบาดแผลจากการทำสวนผลไม้หรือทำไร่ ชาวบ้านจะเก็บใบสาบเสือสดมาขยี้หรือขยำให้มีน้ำออก แล้วนำไปโปะบริเวณบาดแผล เพื่อช่วยห้ามเลือดและลดการอักเสบ ถือเป็นภูมิปัญญาพื้นบ้านที่ยังคงได้รับการถ่ายทอดและใช้ประโยชน์อย่างต่อเนื่องจนปัจจุบัน

• Flavonoids
• Tannins
• Essential Oils
• สารประกอบฟีนอลิก

สาบเสือเป็นสมุนไพรพื้นบ้านที่มีชื่อเสียงมากด้านการห้ามเลือดและรักษาแผลสด ได้รับการยอมรับในท้องถิ่นว่ามีฤทธิ์ในการสมานแผลและต้านเชื้อจุลชีพ ปัจจุบันยังคงเป็นพืชสมุนไพรที่พบได้ง่ายและมีคุณค่าต่อการดูแลสุขภาพเบื้องต้นของชุมชน

เนื้อหาบนหน้านี้ถอดความจากบัตรข้อมูลฉบับพิมพ์ของโครงการ รายการที่กำกับว่า “รอตรวจสอบ” เป็นแหล่งค้นคว้าที่รวบรวมไว้ชั่วคราวเพื่อให้ผู้เชี่ยวชาญใช้เทียบเคียง ยังไม่ถือเป็นการรับรองสรรพคุณ

• ต้นฉบับโครงการคู่มือสมุนไพรภูมิปัญญาท้องถิ่นตำบลชากไทย พ.ศ. 2569
• รอตรวจสอบผลการค้นงานวิจัย PubMed: Chromolaena odorata (L.) R.M. King & H. Rob. ↗