เสลดพังพอนตัวเมีย

• เสลดพังพอนตัวเมียเป็นไม้พุ่มสมุนไพรที่พบกระจายพันธุ์ในประเทศไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย และประเทศอื่น ๆ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
• เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนที่มีความชื้นพอเหมาะ ชอบแสงแดดรำไรถึงแสงแดดจัด สามารถปลูกได้ชายบ้านริมเรือน สวนสมุนไพร และแหล่งเรียนรู้ของชุมชน
• ในตำบลชากไทย อำเภอเขาคิชฌกูฏ จังหวัดจันทบุรี นิยมปลูกไว้เป็นสมุนไพรประจำบ้าน เนื่องจากใช้ประโยชน์ได้หลากหลายและดูแลรักษาง่าย

• เสลดพังพอนตัวเมียเป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก สูงประมาณ 1–2 เมตร ลำต้นสีเขียว แตกกิ่งก้านจำนวนมาก
• ใบเป็นใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม รูปหอกหรือรูปขอบขนาน ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ ผิวใบเรียบสีเขียวเข้ม
• ดอกออกเป็นช่อบริเวณปลายกิ่ง ดอกมีสีแดงอมส้ม รูปหลอดยาว ปลายแยกเป็นสองปาก
• ผลเป็นฝักยาว ภายในมีเมล็ดขนาดเล็กหลายเมล็ด

• ปลูกเป็นสมุนไพรประจำบ้าน
• ใช้ประกอบตำรับยาแผนไทย
• ใช้ผลิตครีม เจล และผลิตภัณฑ์สมุนไพร
• ใช้เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านสมุนไพรในชุมชน
• ปลูกเป็นไม้ประดับเนื่องจากมีดอกสีสวยงาม

เสลดพังพอนตัวเมียเป็นสมุนไพรที่ชาวบ้านตำบลชากไทยนิยมปลูกไว้แทบทุกครัวเรือน เนื่องจากสามารถใช้ดูแลอาการเบื้องต้น งูสวัด เริม แมลงและสัตว์มีพิษต่อยได้อย่างสะดวก เมื่อเกิดอาการดังกล่าว ชาวบ้านมักนำใบสดมาตำพอกบริเวณที่มีอาการ หรือต้มน้ำดื่มเฉพาะที่ ถือเป็นสมุนไพรสามัญประจำบ้านที่ได้รับการสืบทอดภูมิปัญญามาหลายรุ่น

• เสลดพังพอนตัวเมียมีสารสำคัญหลายชนิด เช่น
• Flavonoids
• Glycosides
• Sulfur-containing compounds
• Chlorophyll derivatives

มีรายงานวิจัยถึงฤทธิ์ต้านการอักเสบ ต้านอนุมูลอิสระ และมีฤทธิ์ยับยั้งไวรัสบางชนิด

เนื้อหาบนหน้านี้ถอดความจากบัตรข้อมูลฉบับพิมพ์ของโครงการ รายการที่กำกับว่า “รอตรวจสอบ” เป็นแหล่งค้นคว้าที่รวบรวมไว้ชั่วคราวเพื่อให้ผู้เชี่ยวชาญใช้เทียบเคียง ยังไม่ถือเป็นการรับรองสรรพคุณ

• ต้นฉบับโครงการคู่มือสมุนไพรภูมิปัญญาท้องถิ่นตำบลชากไทย พ.ศ. 2569
• รอตรวจสอบผลการค้นงานวิจัย PubMed: Clinacanthus nutans (Burm.f.) Lindau ↗